Tag: mistycyzm

  • Braterstwo i siostrzeństwo przyjaciół na ścieżce duchowej

    Braterstwo i siostrzeństwo przyjaciół na ścieżce duchowej

    Al Ghazali Jedną z wybitnych postaci wczesnego sufizmu jest Abu Hamid Mohammad Al Ghazali (1058-1111). Choć jego poglądy na możliwości pełnego poznania są bardzo podobne do późniejszego klasyka sufizmu i „największego nauczyciela” – Ibn Arabiego: odrzucenie teologii i filozofii jako metod poznania na rzecz mistycyzmu i mistycznego bezpośredniego poznania, dochodzi on do tego stopniowo, zawodząc…

  • Pokora i niepokorność…

    Pokora i niepokorność…

    Gdy czasem ktoś pyta mnie jakie cechy ma dobry uczeń na duchowej ścieżce, jedną z odpowiedzi, które zwykłem dawać jest to, że powinien być jednocześnie pokorny i niepokorny. Pokora (khuszu’) jest bardzo ważna na duchowej ścieżce, wymienia ją choćby Ansari z Heratu w klasycznym traktacie Sad maidan. Według tradycji mistycznej ma przede wszystkim 3 aspekty: (1) altruizm…

  • Maqamat wa halat – „stacje” i „stany” na duchowej ścieżce

    Maqamat wa halat – „stacje” i „stany” na duchowej ścieżce

    Wielu mistyków podejmowało się opisu pewnej struktury duchowej drogi i w zasadzie każdy z tych opisów jest autentyczny, przez co może okazać się użyteczny na duchowej ścieżce. Co więcej różne koncepcje są czasami wobec siebie komplementarne, ukazując nam elementy mniej widoczne we wcześniej poznanym przez nas opisie. Dotychczas – nie licząc innych ścieżek – tylko…

  • Aulija – „przyjaciele Boga”…

    Aulija – „przyjaciele Boga”…

    Przyjaźń to słowo, które powszechnie używamy na co dzień, a jednak czasem trzeba całego życia, by zrozumieć jej znaczenie. Niezależnie jak bardzo pobożny, uduchowiony, doświadczony czy uczony jesteś, jeśli nie poznałeś natury i znaczenia przyjaźni to znaczy, że nie wiesz nic. To jest pierwsza i ostatnia rzecz, której musimy się nauczyć. […] Życie testuje nas na…

  • Jak odnaleźć spokój na duchowej ścieżce? Perspektywa sufich

    Jak odnaleźć spokój na duchowej ścieżce? Perspektywa sufich

    Spokój jest pokojem, który wlewa Bóg w serca swoich Przyjaciół, by doświadczyli wolności. Abdullah Ansari z Heratu Wg tradycji sufich mistyk odnajduje spokój (sakina) w 3 kwestiach: (1) w oddaniu (miłości) wobec Boga; (2) w służbie w jej trzech aspektach: służby sobie, innym i ścieżce; wg tradycji służba pozwala odnaleźć bogactwo nawet w biedzie, doświadczyć wolności od…

  • Podkast „Dialogi o medytacji”, odc. 1: Tradycja jogi i medytacji w Indiach

    Podkast „Dialogi o medytacji”, odc. 1: Tradycja jogi i medytacji w Indiach

    Po poprzedniej serii podkastów z praktycznymi technikami medytacji (do której jeszcze na pewno wrócę) dziś inauguruję oficjalnie nowy podkast pt. Dialogi o medytacji. Jego nazwa pochodzi od tradycyjnego sufickiego sposobu nauczania, które jest określany jako sohbet czyli dyskurs, rozmowa, dialog, ponieważ tak naprawdę ścieżka duchowa musi być swego rodzaju dialogiem – z nauczycielem, z tradycją, z…

  • O „strukturze” duchowej ścieżki

    O „strukturze” duchowej ścieżki

    Naszkicowanie struktury duchowej ścieżki nie jest proste. Wszak to droga do wolności czy – jak to mówią sufi – droga powrotna do siebie, a na dodatek każdy z nas zaczyna z nieco innych powodów, w innym punkcie, z zestawem swoich uwarunkowań, w różnym wieku, w różnej sytuacji rodzinnej, zawodowej, życiowe etc. Jednak są pewne ogólne…

  • Niezłomność na duchowej ścieżce

    Niezłomność na duchowej ścieżce

    Pośród ważnych „stacji” na duchowej ścieżce sufi wymieniają niezłomność (istiqamat). Ansari z Heratu definiuje ją jako konsekwentną i stanowczą stałość. W tradycji mistycznej wyróżnia się 3 rodzaje niezłomności: (1) niezłomność w działaniu, (2) niezłomność moralną i (3) niezłomność w uważności oddechu. Według tradycji 3 czynniki pokazują urzeczywistnienie przez kogoś niezłomności w zakresie działania: (a) naturalność i…

  • Uważność w oczach sufickich mistyków

    Uważność w oczach sufickich mistyków

    Termin „uważność”, niegdyś bardzo niszowy, wszedł już chyba na stałe do codziennego języka. W takim podstawowym znaczeniu można by powiedzieć, że uważność jest po prostu pozwoleniem sobie na przeżywanie pojawiających się doświadczeń (emocji, myśli, wrażeń zmysłowych etc.) takimi jakie są, nie odcinając się od nich, ani nie identyfikując się z nimi, nie oceniając ich, ani…

  • Definicje mułły Do-Piaza – praktyka widzenia z różnych perspektyw

    Definicje mułły Do-Piaza – praktyka widzenia z różnych perspektyw

    W tradycji medytacyjnej, szczególnie u tantryków, sufich i w zenie, istnieje nurt nauczania prowokatywnego. Nauczyciel nie naucza wprost, a raczej prowokuje. Oczywiście nie w sensie obyczajowym, a raczej do poszukiwania samodzielnych rozwiązań. Zazwyczaj stosuje się tutaj poczucie humoru (czasem wręcz „czarny humor”), stawia się pewne wyzwanie poznawcze lub praktyczne, przejaskrawia sytuację, doprowadza do absurdu, uwidacznia…

  • Rycerskość na duchowej ścieżce

    Rycerskość na duchowej ścieżce

    Tytuł dzisiejszego tekstu może wprawiać w osłupienie: cóż wspólnego mogą mieć rycerze czy rycerskość z mistykami, joginami, duchowymi poszukiwaczami. A jednak w tradycji sufickiej często pojawia się termin futuwwat (lub futuwwa), który w pewnym uproszczeniu tłumaczy się jako rycerskość. Futuwwat oznacza pewną siłę i szlachetność charakteru niezbędną na duchowej ścieżce. Wśród sufich tradycyjnie mówi się, że ową cnotę…

  • Trening etyczno-psychologiczny na medytacyjnej ścieżce

    Trening etyczno-psychologiczny na medytacyjnej ścieżce

    Pisałem już o tym wcześniej, że ścieżka duchowa ma dwa aspekty: psychologiczny i metafizyczny. Dla mnie te aspekty są nierozerwalnie ze sobą związane, choć współcześnie widzę, że niektórzy próbują je rozdzielić (i do pewnego stopnia to rozumiem: w końcu zawsze trzeba zacząć od punktu, który wyznaczają nasze aktualne potrzeby). Każdy z tych aspektów związany jest…